MUSEUMMagazine
Nederlands

Wie wil je zijn als niets in de weg staat?

Design Museum Den Bosch toont tot en met 21 maart 2027 de eerste grote museale tentoonstelling over cosplay in Europa. Alle kostuums zijn geleend van de makers zelf.

Stofrollen, garen, een schaar en papieren patroondelen naast een grijze helm op een werktafel.
Beeldcredits

Vierhonderd uur. Zoveel tijd kostte het cosplayer Michael van Schijndel om zijn eerste zelfgemaakte pak af te krijgen, dat van een held uit een gamereeks die al veertig jaar bestaat. Alleen al de ringetjes van de maliënkolder reeg hij met de hand aan elkaar. ‘Met de maliënkolder ben ik zo’n zestig uur bezig geweest. Het hele pak kostte me vierhonderd uur’, vertelde hij Omroep Brabant. Zulk werk is de reden dat Design Museum Den Bosch er een tentoonstelling aan wijdt.

Cosplay is een samentrekking van ‘costume’ en ‘play’. Het is een subcultuur waarin mensen zich verkleden als hun favoriete personages uit films, boeken, games of strips. Het museum noemt de tentoonstelling de eerste grootschalige museale tentoonstelling over cosplay in Europa. Er hangen tientallen spectaculaire kostuums in een immersief ontwerp van Bart Hess en Grietje Schepers. De tentoonstelling loopt tot en met 21 maart 2027 en een bezoek duurt 60 tot 90 minuten.

Metalen ringetjes, een vierkant van in elkaar gehaakte ringetjes en tangen op een houten werkbank.
AI-beeld ter illustratie Redactie, beeldgenerator van Grok · Eigen redactiebeeld

Het museum begint met een vraag. Als er geen enkele barrière was, zou je dan vleugels willen hebben? Een elfje willen zijn, of een ridder, een superheld, een historische koningin? Cosplay begint met die vraag: wie wil je zijn? Het museum ziet in cosplay meer dan verkleedplezier. Het is een mondiale jongerencultuur, een commercieel succes en een subversief en creatief spel. Wereldwijd zijn miljoenen mensen ermee bezig. Veel cosplayers maken hun eigen kostuums en experimenteren via dat maakproces met gender en zelfexpressie. Tegelijk speelt cosplay een grote rol in politieke protesten. Het laat ook zien dat jonge generaties anders omgaan met originaliteit, authenticiteit en commercie.

Daarom zijn de makers zelf bij de tentoonstelling betrokken. Alle kostuums en accessoires zijn uitgeleend door cosplayers. Het proces begon met interviews met wetenschappers, cosplayers en organisatoren van evenementen. Bijna honderd cosplayers deelden hun ervaringen en passies in meedenksessies, een delegatie van twintig ging in een klankbordgroep dieper in op de thema’s, de objecten en het publieksprogramma, en er is een besloten online platform waarop honderd cosplayers blijven meedenken. Curator Maan Leo zegt daarover: ‘Meestal lenen wij kunststukken om tentoon te stellen, maar er zijn nog geen musea die cosplaypakken exposeren.’ Veel kostuums liggen gewoon bij de makers thuis.

Het ontwerp is van twee ontwerpers uit Eindhoven. Bart Hess werkt op het snijvlak van mode, kunst en technologie en maakte onder meer een slijmjurk voor Lady Gaga. Recent werkte hij samen met het Scapino Ballet. Grietje Schepers maakt grootschalige lichtinstallaties waarin ze speelt met schaal, kleur en herkenbare of gerecyclede materialen. Voor beiden is Cosplay de eerste tentoonstelling die ze helemaal vormgeven. Als bezoeker loop je door verschillende fantasierijke werelden.

Voor de curator komt in cosplay veel samen. ‘Het is wereldwijd een grote jongerencultuur, een creatief spel én het is een maakcultuur waar je vaardigheden voor nodig hebt’, zegt Leo. Dat het onderwerp aanslaat, bleek meteen na de opening, zegt Leo: veel bezoekers kwamen in kostuum. Dat mag, schrijft het museum, maar er gelden regels. Grote vleugels, lange zwaarden en andere forse kostuums en accessoires kun je beter thuislaten, en in principe mag je niets meenemen dat groter is dan A4.

Rond de tentoonstelling loopt een programma. Op 29 november is er van 14.00 tot 16.00 uur een masterclass historisch borduren. Op 3 december om 19.30 uur vertellen Bart Hess en Grietje Schepers over hun inspiratie en maakproces in de reeks SAVED. Op 9 december kunnen families van 13.00 tot 16.00 uur hun eigen cosplaytas maken, een papieren prop. Het museum aan De Mortel 4 is van dinsdag tot en met zondag open van 11.00 tot 17.00 uur. Elke eerste donderdag van de maand is het open van 19.00 tot 22.00 uur. Jongvolwassenen van 18 tot 30 jaar betalen 7,50 euro, volwassenen vanaf 30 jaar 15 euro. Kinderen tot 18 jaar en houders van een Museumkaart komen gratis binnen. In de tentoonstelling staan diverse bankjes en is een aparte ruimte ingericht waar je kunt bijkomen en ontprikkelen, de Spie. De tentoonstelling is rolstoeltoegankelijk.

Een kostuum is pas af als het getest is, vertelt Van Schijndel. Hij probeert zijn pak uit op een bijeenkomst van fans, ‘dan merk je dat iets niet lekker zit of snel stuk gaat’, en dan past hij het aan en repareert hij het. De tentoonstelling toont het eindresultaat van al dat passen en aanpassen.

Praktisch

Waar: Design Museum Den Bosch, De Mortel 4, 5211 HV Den Bosch

Loopt tot: 21 maart 2027

Open: dinsdag t/m zondag, 11.00-17.00 uur; elke eerste donderdag van de maand ook 19.00-22.00 uur

Toegang: 18-30 jaar 7,50 euro, vanaf 30 jaar 15 euro, tot 18 jaar en met Museumkaart gratis

Programma: 29 november masterclass borduren, 3 december lezing, 9 december workshop cosplaytas

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken

MuseumkaartMusea ontdekkenHomeMuseumverhalenKijkkunstWereld & objectAchter de schermenAgenda