MUSEUMMagazine
Nederlands

Eén werk uitgelicht: Jan Steens Sint-Nicolaasfeest

Een lege kinderschoen, een huilende jongen en een emmer snoep: Jan Steen schilderde omstreeks 1665 een Sinterklaasavond die zo bekend is gebleven dat hij nu nog in de Eregalerij van het Rijksmuseum hangt.

Een meisje met een pop en een emmer, haar moeder rechts en een huilende jongen links.
Beeldcredits

Een gele leren kinderschoen is leeggehaald. Wat erin zat, zit nu in het blikken emmertje van een klein meisje. Zo begint Het Sint-Nicolaasfeest van Jan Steen: met een schoen die al is geplunderd. Het doek toont een gezinsfeest op de avond van 5 december, in een katholiek huishouden met drie generaties die snoep, noten en fruit eten.

Wie braaf was, krijgt cadeaus van de Sint. Wie stout was, krijgt alleen een roede in de schoen. Het meisje midden in het beeld houdt een pop van Johannes de Doper vast en een emmer snoep. Links huilt een jongen, die een roede kreeg. Naast de moeder, die haar armen uitstrekt, houdt een lachende jongen een kolfstok vast. Op de grond staat een mand met koeken en broodjes, bij de haard zingen jongeren een Sinterklaasliedje, en op de achtergrond staan een oudere man en vrouw.

Een meisje met een pop en een emmer, haar moeder rechts en een huilende jongen links.
Detail van Het Sint-Nicolaasfeest, Jan Steen, ca. 1665-1668, Rijksmuseum (publiek domein) Jan Steen · Public domain

Steen schilderde het omstreeks 1665-1668 in olieverf op doek, 82 centimeter hoog en 70,5 breed. Het museum noemt hem een begaafd verteller die alle belangrijke onderdelen van het feest in één beeld bracht. Het is de beste van drie versies die hij in de jaren zestig van de zeventiende eeuw van dit thema maakte, en een van zijn populairste werken. Het Rijksmuseum kocht het in 1809 en toont het in de Eregalerij.

Praktisch

Waar: Rijksmuseum, Amsterdam (Eregalerij)

Werk: Jan Steen, Het Sint-Nicolaasfeest, 1665-1668, olieverf op doek, 82 x 70,5 cm

Pakjesavond: 5 december

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken

MuseumkaartMusea ontdekkenHomeMuseumverhalenKijkkunstWereld & objectAchter de schermenAgenda