MUSEUMMagazine
Nederlands

Sluiproutes van het personeel

Op Kasteel de Haar loop je tot en met 3 januari 2027 door de derde verdieping, de linnenkamer en andere ruimtes die normaal dicht blijven.

Kasteel de Haar met gracht in Haarzuilens.
Beeldcredits

Op de derde verdieping van Kasteel de Haar sliepen de bedienden. Dat was geen zolderhok: alle slaapkamers van het personeel hadden centrale (stoom)verwarming, ijzeren bedden en functioneel meubilair, en zelfs stromend water. Het kasteel noemt dat buitengewoon comfortabel voor die tijd. De baron was er trots op dat hij het voor zijn personeel zo goed had geregeld.

Rond 1900 was het vanzelfsprekend dat adellijke families bedienden hadden. Wie een beetje meetelde, had minstens twee dienstmeisjes. Een groot deel van het personeel werd voor het verblijf in september overgebracht vanuit andere huizen en landgoederen, maar er waren ook vaste krachten die het hele jaar op het kasteel werkten. Beneden, in de keuken en de kelder, kookte het personeel, at het en speelde het spelletjes. Boven leefde de elite.

Een metalen bed met wit beddengoed, een radiator en een houten tafeltje bij een raam.
AI-beeld ter illustratie Redactie, beeldgenerator van Grok · Eigen redactiebeeld

Het kasteel zegt dat het personeel het niet slecht had en zeker beter dan bij andere Nederlandse hogere kringen. Dat past bij een huis dat voor die tijd veel comfort bood. Baron Etienne van Zuylen van Nijevelt erfde het sterk vervallen domein en liet het met architect Pierre Cuypers herbouwen. Er kwamen warm en koud stromend water, centrale verwarming, elektriciteit, een Turks bad, een ultramoderne keuken en een personenlift. Zelfs de koningin had niet zoveel luxe, schrijft het kasteel.

In de rondleiding In dienst van de adel loop je naar de derde verdieping, langs de sluiproutes van het personeel, door de linnenkamer en andere ruimtes die normaal gesloten blijven. De rondleiding duurt 45 tot 60 minuten en is elke dag te boeken van 1 november 2026 tot en met 3 januari 2027, naast een bezoek aan het kasteel, voor 5 euro extra per persoon. Ze is in het Nederlands, met een Engelstalig handout voor wie geen Nederlands spreekt. Door de vele trappen is de rondleiding niet geschikt voor mensen met beperkte mobiliteit. Het kasteel ligt aan de Kasteellaan 1 in Haarzuilens.

Praktisch

Waar: Kasteel de Haar, Kasteellaan 1, 3455 RR Haarzuilens

Rondleiding: dagelijks van 1 november 2026 tot en met 3 januari 2027, 45-60 minuten

Prijs: 5 euro extra per persoon bij een bezoek aan het kasteel

Taal: Nederlands, met Engelse handout

Niet geschikt voor mensen met beperkte mobiliteit (veel trappen)

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken

MuseumkaartMusea ontdekkenHomeMuseumverhalenKijkkunstWereld & objectAchter de schermenAgenda