MUSEUMMagazine
Nederlands

Het Rijksmuseum begon in 1800 als Nationale Konst-Galerij in Den Haag

Op 31 mei 1800 gingen in Huis ten Bosch de deuren open van de Nationale Konst-Galerij, met meer dan 200 schilderijen en historische voorwerpen. De eerste aankoop was een zwaan van Jan Asselijn voor 100 gulden.

Een lege museumzaal met parket en houten banken.
Beeldcredits

Op 19 november 1798 besluit de regering een nationaal museum op te richten, naar Frans voorbeeld. Het duurt tot 31 mei 1800 voordat het open gaat: de Nationale Konst-Galerij in Huis ten Bosch in Den Haag, met meer dan 200 schilderijen en historische voorwerpen. De eerste aankoop is De zwaan van Jan Asselijn, voor 100 gulden.

Het idee kwam van Isaac Gogel, minister van Financiën van de Bataafse Republiek, die een nationaal museum ‘in het belang van het land’ voorstelde. Een groot deel van de verzamelingen van de stadhouder was na de Franse inval van 1795 naar Parijs gebracht. Wat ter plaatse was achtergebleven, vormde de basis. De galerij combineerde kunstvoorwerpen en historische voorwerpen en moest het Nederlandse publiek moreel verheffen met stichtelijke kunst en goede smaak bevorderen.

Daglicht valt op een bank en de parketvloer.
AI-beeld ter illustratie OpenAI ImageGen · Eigen redactiebeeld

Een artikel uit 2019 in Leidschrift noemt de Nationale Konst-Gallerij het eerste nationale museum en onderzoekt de Nederlandse identiteit in de jaren 1800 tot 1805. Het gebouw waar het Rijksmuseum nu staat, volgde later: in 1876 begon de bouw van Pierre Cuypers’ nieuwe gebouw, en in 1885 werd het officieel geopend.

Praktisch

Besluit: 19 november 1798

Opening: 31 mei 1800, Huis ten Bosch, Den Haag

Eerste aankoop: De zwaan van Jan Asselijn, 100 gulden

Gebouw van Cuypers: bouw begonnen 1876, geopend 1885

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken

MuseumkaartMusea ontdekkenHomeMuseumverhalenKijkkunstWereld & objectAchter de schermenAgenda