MUSEUMMagazine
Nederlands

Doof en stom, en toch een schilder van het ijs

Hendrick Avercamp kon niet horen of spreken en stond bekend als ‘de Stom’. Zijn winterlandschap uit omstreeks 1608 is het grootste dat hij schilderde.

Een winterlandschap met honderden mensen op een bevroren rivier bij een dorp.
Beeldcredits

Hendrick Avercamp (Amsterdam 1585 – Kampen 1634) werd doof en stom geboren. Hij stond bekend als ‘de Stom’ en schilderde vooral winterscènes.

Het Rijksmuseum noemt hem de eerste Nederlandse kunstenaar die de winter en zijn vermaak afbeeldde, voortbouwend op Zuid-Nederlandse voorbeelden. Zijn Winterlandschap met ijsschaatsers uit omstreeks 1608 is het grootste en meest ambitieuze winterlandschap dat hij schilderde. Het meet 77,3 bij 131,9 centimeter en is gesigneerd. Vanaf een hoog standpunt zie je een dorp aan een bevroren rivier, met honderden mensen die schaatsen, kolven, wandelen en met sleeën rijden.

Een paar antieke houten schaatsen met leren riemen op een besneeuwde houten steiger bij een bevroren vaart.
AI-beeld ter illustratie Redactie, beeldgenerator van Grok · Eigen redactiebeeld

Nieuwsuur gebruikte hetzelfde schilderij, daar Winterlandschap met ijsvermaak genoemd, als voorbeeld van de klassieke Nederlandse winter. Cultuurhistoricus Lotte Jensen zei dat zulke beelden de winters levend houden, omdat ze zo mooi zijn verbeeld.

Het museum noemt de staat van het schilderij redelijk: er is sterke craquelé en het schilderij kent een geschiedenis van afschilfering, maar de verflagen zijn nu stabiel. Het Rijksmuseum kocht het met steun van de Vereniging Rembrandt.

Praktisch

Hendrick Avercamp (Amsterdam 1585 - Kampen 1634), bijnaam 'de Stom'

Winterlandschap met ijsschaatsers, omstreeks 1608, olieverf op paneel, 77,3 x 131,9 cm

Rijksmuseum Amsterdam, zaal 2.6, objectnummer SK-A-1718

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken

MuseumkaartMusea ontdekkenHomeMuseumverhalenKijkkunstWereld & objectAchter de schermenAgenda