MUSEUMMagazine
Nederlands

Egyptische beelden in Leiden bleken bewerkt

Niet zozeer vervalsingen, maar recente bewerkingen: het Rijksmuseum van Oudheden laat het zien tot en met 14 december 2026.

De gevel van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.
Beeldcredits

Vanaf de jaren vijftig verscheen een opmerkelijke groep Egyptische sculpturen op de markt: kalkstenen beelden en reliëfs die naar verluid uit Sheich Ibada kwamen, een Romeinse vindplaats in midden-Egypte. Ze waren opvallend goed bewaard en hadden buitengewone voorstellingen die de kunst van pre-christelijk en Koptisch Egypte leken te overbruggen. Verschillende belandden in museumcollecties over de hele wereld.

Twintig jaar later vroeg een onderzoeker zich voor het eerst af of de beelden wel echt waren. Het was opvallend dat er zoveel opvallend goed bewaarde stukken van dezelfde plek kwamen, terwijl archeologen daar nooit zulk beeldhouwwerk vonden. De steenfragmenten die zij wel vonden, waren vrijwel altijd sterk verweerd. Ook hadden de beelden een wel erg afwijkende stijl.

Een restauratietafel met een looplamp, penselen, wattenstaafjes en een brok zandsteen.
AI-beeld ter illustratie Redactie, beeldgenerator van Grok · Eigen redactiebeeld

Ook in het Rijksmuseum van Oudheden bleken enkele sculpturen verdachte kenmerken te hebben. De beeldhouwwerken werden in detail bestudeerd. De uitkomst is te zien in Collectie//Reflectie, een kleine tentoonstelling met de ondertitel Echt of nep?, tot en met 14 december 2026: het zijn niet zozeer vervalsingen als recente bewerkingen van authentieke voorwerpen. Daardoor kan het museum ze niet meer authentiek noemen.

De tentoonstelling is de derde in een reeks kleine exposities die de museumcollectie en haar totstandkoming belichten. De vraag erachter is of de grens tussen authentiek en modern altijd zo strak is als ze lijkt. Het museum krijgt, net als andere musea, steeds vaker vragen uit de samenleving over de herkomst en het eigendomsrecht van objecten uit de collectie.

Praktisch

Waar: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden

Loopt tot: 14 december 2026

Derde in een reeks kleine tentoonstellingen over de museumcollectie

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken

MuseumkaartMusea ontdekkenHomeMuseumverhalenKijkkunstWereld & objectAchter de schermenAgenda