MUSEUMMagazine
Nederlands

In het Rembrandthuis staan tekentafels midden in de zaal

Tot en met 3 januari 2027 hangen in Museum Rembrandthuis meer dan tachtig werken op papier van Rembrandt tot Glenn Brown, en je mag zelf tekenen tussen de prenten.

Een deel van de bakstenen gevel met groene luiken en de gevelsteen 1606.
Beeldcredits

Midden in de tentoonstellingszaal staan tekentafels met verschillende soorten papier en tekenmateriaal. Je mag er zelf aan de slag, tussen de kunstenaars die je omringen. Zo is Experimentation opgezet, de najaarstentoonstelling van Museum Rembrandthuis in Amsterdam. Er zijn meer dan tachtig kunstwerken uit de eigen collectie te zien. De tentoonstelling loopt van 19 september 2026 tot en met 3 januari 2027. Het museum nodigt bezoekers dit najaar uit om niet alleen naar kunst te kijken, maar van dichtbij te ervaren hoe die wordt gemaakt.

Alle kunstenaars hebben twee dingen gemeen: ze maakten werken op papier en ze experimenteerden zonder terughoudendheid. Door verschillende technieken en materialen uit te proberen, ontdekten ze steeds iets nieuws. Dankzij die experimenten ontwikkelden ze hun vakmanschap tot meesterschap. In de zaal hangt werk van Rembrandt, Hercules Segers, Geertruydt Roghman, Willem den Ouden, Glenn Brown en Guy Vording. Het persbericht noemt daarnaast Francisco Goya.

De voordeur van het Rembrandthuis.
De voordeur van Jodenbreestraat 4, het Rembrandthuis. Foto: Spider, CC BY-SA 3.0. Spider · CC BY-SA 3.0

De eerste proef gaat over bomen. Als Rembrandt een motto had gehad, dan was het ‘werken naar het leven’ geweest, in zijn eigen tijd ‘nae ’t leven’. Hij keek dus heel zorgvuldig naar zijn onderwerp. Zo wist hij een groepje eenzame bomen op een heuvel overtuigend af te beelden. Je hoort bijna de wind door de bladeren naderen. Maar Rembrandt was niet de enige met een scherpe blik. In de zaal hangen prenten van kunstenaars uit de zeventiende tot de twintigste eeuw die allemaal hun eigen draai gaven aan hetzelfde onderwerp. Op elke prent staat een boom, en nooit dezelfde. Daaronder is Landscape with a Spruce Branch van Hercules Segers, een ets op linnen uit 1625-1630.

De tweede proef draait om tronies. Dat waren in de zeventiende eeuw populaire portretten van modellen die een bepaald type of een gevoel uitbeelden. Het Mauritshuis legt het zo uit: een tronie toont geen specifiek persoon, maar een karaktertype of een emotie. Rembrandt was er een meester in en twee van zijn tronies hangen hier, onder meer The Third Head uit 1635, een ets. Hedendaags kunstenaar Glenn Brown (1966) nam Rembrandts tronies als uitgangspunt voor een eigen reeks. Op een tablet veranderde hij ze in een wild spel van lijnen, maakte van die nieuwe tronie een ets en drukte twee etsen over elkaar. Het resultaat, Half-Life (after Rembrandt) 1 uit 2016, hangt er ook. In de negentiende eeuw, toen Rembrandt beroemder werd dan ooit, wilde men in zulke werken graag leden van zijn familie herkennen. In het Mauritshuis werd een tronie van een oude man de ‘vader van Rembrandt’. Er is geen bewijs dat de geportretteerden zijn vader Harmen Gerritsz van Rijn of zijn broer Adriaen van Rijn waren.

De derde proef gaat over lijnen. Willem den Ouden (1928-2025) woonde aan de Waal en bestudeerde het landschap meer dan vijftig jaar. Met een paar lijnen tekende hij het stromende water, de weerspiegeling van wolken en laaghangende mist. Hij drukte zijn litho’s op dun Chinees papier dat op een stevig vel papier is geplakt. Daar is een Frans woord voor: chine collé. Door die techniek komt het papier iets omhoog, wat een glinsterend effect geeft.

De vierde proef is zwart. Rembrandt speelde vaak met licht en donker, niet alleen in zijn schilderijen maar ook in zijn prenten. Dat is lastig, want om een prent heel donker te maken zijn heel veel krassen op de plaat nodig. De moeilijkheid zit in het bewaren van nuances, zodat details zichtbaar blijven in het donker. Wat laat je zien, en wat laat je wegvallen in het zwart? Kunstenaars na Rembrandt stelden zich dezelfde vraag.

Naast de tentoonstelling loopt Rembrandt Open Studio. Voor de vijfde editie richten hedendaagse kunstenaars Marije Gertenbach (Nederland, 1990) en Shani Leseman (Curaçao, 1996) hun atelier in het huis waar Rembrandt bijna vierhonderd jaar geleden woonde en werkte. Van 13 november 2026 tot en met 10 januari 2027 werken ze er live. Bezoekers kunnen hun werkproces van dichtbij volgen, hun nieuwe werk zien en met hen praten. Dichter bij het vakmanschap van hedendaagse kunstenaars kom je niet. Eerdere deelnemers waren Iriée Zamblé en Timothy Voges (2020), Guy Vording en Abul Hisham (2023), Neda Mirhosseini en Rens Krikhaar (2024) en Pris Roos (2025).

Museum Rembrandthuis, Jodenbreestraat 4 in Amsterdam, is elke dag open vanaf 10.00 uur, behalve met Koningsdag en op 25 december.

Praktisch

Waar: Museum Rembrandthuis, Jodenbreestraat 4, Amsterdam

Loopt tot: 3 januari 2027 (Experimentation, sinds 19 september 2026)

Open: elke dag vanaf 10.00 uur, behalve Koningsdag en 25 december

Rembrandt Open Studio: 13 november 2026 tot en met 10 januari 2027

Meer dan 80 werken op papier uit de collectie, met tekentafels in de zaal

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken

MuseumkaartMusea ontdekkenHomeMuseumverhalenKijkkunstWereld & objectAchter de schermenAgenda