Tentoonstellingen
Monsters en mythische wezens in het Rijksmuseum van Oudheden: een museumavontuur voor kinderen
Tijdens de Kinderboekenweek en de herfstvakantie van 2026 kunnen kinderen in Leiden terecht in een dichtgemetselde monsterzaal. Wie zijn die reuzenslang, Medusa en de sfinx, en welke verhalen horen erbij?
In Nederland loopt van woensdag 30 september tot en met zondag 11 oktober 2026 de Kinderboekenweek. Het thema van dit jaar is "Spot aan!", meldt de CPNB, de stichting achter de boekenweek. Het gaat over theater, zang en dans. Wie met kinderen op zoek is naar verhalen met een eigen leven, kan ook in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden terecht. Daar draait de kindertentoonstelling Monsters en mythische wezens, die volgens het museum te zien en te doen is tot en met 27 juni 2027. Let op: vandaag, zaterdag 3 oktober, is het museum gesloten. Vanaf zondag 4 oktober kun je er weer dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur terecht, meldt het museum.
Het is een tentoonstelling waar de monsters zelf de hoofdrol spelen. Wat is er verzonnen, en wat komt uit de oudheid?
Een zaal die dichtgemetseld werd
De tentoonstelling vertelt een verzonnen verhaal, schrijft het museum. Honderd jaar geleden kwamen in het museum op een nacht stenen beelden van monsters en mythische wezens tot leven, met klapwiekende vleugels, scherpe tanden, trillende reuzenvoeten en kronkelende slangenstaarten. De museumdirecteur liet de zaal sluiten en de deur dichtmetselen. Pas toen bouwvakkers onlangs per ongeluk de muur sloopten, kwam de geheime monsterzaal weer aan het licht. De wezens zitten er nog steeds, zegt het museum, en ze zijn na een eeuw verveeld en chagrijnig.
Kinderen mogen ze weer vrolijk maken. Ze lossen puzzels op, kraken raadsels en voeren opdrachten uit. Je weegt je hart op de weegschaal van Ammit, kijkt door het reuzenoog van de Cycloop en helpt Anzu het geheime tablet te vinden, aldus het museum.
Wie zijn de wezens?
Het museum noemt een reuzenslang, mannen met een vissenlijf, een vrouw met slangen als haren en een gevleugeld paard. Elk wezen heeft een eigen verhaal en een eigen superkracht. Je ziet ze op tekeningen van illustrator Alice Hoogstad en op eeuwenoude voorwerpen uit de oudheid.
In oude mythen zijn die wezens zelden de hoofdpersoon, legt het museum uit. Ze bewaken geheime plaatsen, bieden magische hulp of brengen de wereld in gevaar. De verhalen gaan meestal over de veel 'saaiere' helden die de wezens slim te slim af zijn. In deze tentoonstelling staan juist de wezens centraal: wie ze zijn, wat ze kunnen en waar ze blij van worden.
Tekeningen en verhalen
Alice Hoogstad tekende de wezens in tien handgetekende portretten. Schrijfster Clinty Thuijls schreef speciaal voor de tentoonstelling moderne verhalen over de eeuwenoude wezens. Daarin zie je volgens het museum dat ze meer op ons lijken dan je zou denken. Het boekje dat daarvan gemaakt is, ligt in de museumwinkel en de webshop. Dat past bij de week van het kinderboek: wie thuis wil doorlezen, kan een verhaal mee naar huis nemen.
Bij de opening in 2025 schreef Dag van de Aarde over onder meer de sfinx die kinderen zelf opgraven in de woestijn, het gevleugelde paard Pegasus dat steekvliegen moet ontwijken, en hiërogliefen die ontcijferd moeten worden om de Egyptische slang Apophis te begrijpen.
Ook in de herfstvakantie
Tijdens het herfstvakantieprogramma van het museum, van zaterdag 10 tot en met zondag 25 oktober 2026, is er in het museum bovendien een dierenspeurtocht. Vanaf zaterdag 17 oktober opent het dierenmummie-atelier weer, waar kinderen hun knuffel kunnen mummificeren met verband en amuletten, net als in het oude Egypte, meldt het museum. De kinderexpo met de monsters hoort ook bij het herfstprogramma: met een stempelspeurtocht vanaf 7 jaar en een kijkkaart vanaf 4 jaar.
Even anders kijken
De helden uit mythen krijgen meestal de eer, terwijl de wezens die zij verslaan niet aan het woord komen. Deze tentoonstelling draait dat om: het monster krijgt een eigen portret en een eigen verhaal. Voor kinderen is dat een verrassende wending. Wie in een boek altijd met de held meeleeft, kan hier voor één keer de kant van het monster kiezen.
Bronnen en beeldverantwoording ↗