Van Gogh
Alle 88 Van Goghs van Otterlo, even bij elkaar
In het park bij Otterlo hangen nu alle Van Gogh-schilderijen van het Kröller-Müller Museum tegelijk. Dat is zeldzaam genoeg om langzamer te lopen.
Lees verder ↗De hele editie
50 keer verder kijken
Van Gogh
Helene Kröller-Müller kocht een oeuvre bij elkaar
Voor er een museum in het park stond, was er een verzamelaar die Van Gogh kocht toen dat nog een stelling was.
Lees verder ↗
Van Gogh
Vincent, en soms alleen een titel
Op de meeste doeken staat geen naam. Waar letters wél zitten, doen ze mee als vlek in het beeld.
Lees verder ↗
Van Gogh
De Sterrennacht: eerst de draai, dan het verhaal
Boven een stil dorp draait de lucht. Het doek in New York laat die beweging zien nog voor je er een betekenis aan geeft.
Lees verder ↗
Van Gogh
De slaapkamer: drie vlakken die een kamer moeten worden
Twee stoelen, een bed, een raam. Toch is het geen nette plattegrond. Het is een kamer die naar voren komt.
Lees verder ↗
Van Gogh
Wat hij van Japanse prenten meenam, verschilt per blad
Hij knipte, kopieerde en hing prenten op. Het ene blad is een platte tak, het andere een brug die wel diepte heeft.
Lees verder ↗
Van Gogh
Jo van Gogh-Bonger zette het werk in omloop
Na de dood van Vincent en Theo bleef er een weduwe over met een kind, brieven en schilderijen. Zichtbaarheid werd haar werk.
Lees verder ↗
Van Gogh
In de brief staan kleuren die de schets zelf niet heeft
Soms is de tekening in de brief zwart-wit. Dan schrijft hij de kleuren ernaast, als handleiding voor Theo.
Lees verder ↗
Van Gogh
Achter de zaaier staat nog rijp koren
In Otterlo gooit een man zaad over omgeploegd land, terwijl achter hem de oogst nog rechtop staat.
Lees verder ↗
Van Gogh
Als het rood uit de mix wegvalt
Paars was rood plus blauw. Verdwijnt het rood, dan blijft er een andere kleur over dan hij mengde.
Lees verder ↗
Museumverhalen
De Nachtwacht is een dagtaak in beweging
De naam belooft nacht. Op het doek geeft een kapitein het sein om te vertrekken. Het licht doet de rest.
Lees verder ↗
Museumverhalen
Een tronie met een parel, geen paspoort
Zij kijkt om. De parel vangt licht. Meer hoeft een gezicht op doek niet te beloven.
Lees verder ↗
Museumverhalen
In de Ovale Zaal horen fossiel en tekening bij elkaar
Teylers in Haarlem begon als één huis voor kennis. Kunst hing er niet naast de wetenschap, maar in dezelfde gedachte.
Lees verder ↗
Museumverhalen
In het Depot zie je hoe een collectie ademt
Achter de spiegelgevel in Rotterdam staat geen geheime zolder, maar een gebouw dat bewaren zichtbaar maakt.
Lees verder ↗
Museumverhalen
Trix vertelt wat botten wel en niet vasthouden
In Leiden staat een Tyrannosaurus waarvan zo veel bot bewaard is dat je de vorm van een dier bijna kunt nalopen.
Lees verder ↗
Museumverhalen
Een museum voor een zee die zoet werd
In Enkhuizen staat het leven rond water dat in 1932 een andere naam kreeg. De dijk sneed de zoute zee af.
Lees verder ↗
Museumverhalen
Gewone huizen zijn ook geschiedenis
In Arnhem staan boerderijen, winkels en arbeiderswoningen die elders in de weg stonden. Samen vormen ze een land van alledag.
Lees verder ↗
Museumverhalen
Het heelal aan het plafond van een woonkamer
In Franeker draait boven een bedstee een model van het zonnestelsel dat een wolkammer zelf bouwde.
Lees verder ↗
Museumverhalen
Stoom die je alleen hoort als het gemaal draait
Bij Lemmer staat een machinehuis dat meestal stil is. Als het onder stoom komt, is het geen showstuk meer.
Lees verder ↗
Museumverhalen
Een foto is chemie die blijft veranderen
In pakhuis Santos in Rotterdam ligt een beeldgeheugen van miljoenen opnamen. Niet elke afdruk vergaat op dezelfde manier.
Lees verder ↗
Kijkkunst
Waterlelies zonder horizon
Monet laat het water tot de randen doorlopen. Je zoekt oever en vindt alleen oppervlak.
Lees verder ↗
Kijkkunst
La Grande Jatte: afstand verandert het gezelschap
Van veraf is het een zondagmiddag aan de rivier. Dichtbij valt het gezelschap in stippen uiteen.
Lees verder ↗
Kijkkunst
Fuji klein onder een golf
De berg is het onderwerp dat je bijna mist. Drie boten houden zich vast in het schuim.
Lees verder ↗
Kijkkunst
Een tafel die niet keurig klopt
Cézanne zet appels neer op een blad dat twee kanten op helt. Het fruit blijft liggen. De logica niet.
Lees verder ↗
Kijkkunst
Regen tussen voorbijgangers
Op een nieuw Parijs kruispunt houden mensen afstand onder bijna dezelfde paraplu’s.
Lees verder ↗
Kijkkunst
Aandacht in een teil op de vloer
Een vrouw wast een kind. De kom staat stevig op de grond. Alles buigt daar naartoe.
Lees verder ↗
Kijkkunst
Een spiegel die het gezicht niet afmaakt
Morisot laat een vrouw voor het toilet zien. Wat de spiegel teruggeeft, is minder dan je verwacht.
Lees verder ↗
Kijkkunst
Twee op een terras, geen stamboom
Renoir zet een oudere en een jongere figuur in licht. De titel zegt zussen. Het doek zegt kleur.
Lees verder ↗
Kijkkunst
Een gezicht in 1659, zonder de gedachten erbij
Rembrandt kijkt terug. Rimpels, muts en licht zijn genoeg. De rest hoeft niet geraden.
Lees verder ↗
Kijkkunst
Regen als rechte strepen over een brug
Hiroshige laat een bui vallen als een raster. Mensen op de brug worden silhouetten onder dat raster.
Lees verder ↗
Wereld & object
Drie schriften, één besluit
Op de Steen van Rosetta staat geen woordenboek. Er staat een priestertekst die drie keer hetzelfde zegt.
Lees verder ↗
Wereld & object
Delfts blauw is aardewerk dat porselein nadoet
Het blauw-wit lijkt op China. Onder het glazuur zit een andere scherf.
Lees verder ↗
Wereld & object
Blauw onder een glazuur dat meereisde
Wit porselein was er al. Het nieuwe was een tekening in kobalt die de stook overleefde.
Lees verder ↗
Wereld & object
Een zwartfigurige amfoor: het verhaal zit op twee zijden
Zwarte silhouetten op rode klei. Om het tafereel te lezen moet je het vat draaien.
Lees verder ↗
Wereld & object
Een scarabee van twee centimeter
De mestkever die een bol voortduwt, werd een klein steentje met twee kanten: dier boven, schrift onder.
Lees verder ↗
Wereld & object
Schrift in klei: krassen én drukken
Een tablet is geen bladzijde. Het is een kussentje klei waarop tekens staan én een zegel is gerold.
Lees verder ↗
Wereld & object
Een glazen kan als bevroren adem
Voor het blazen kende men al kernvormig glas. Daarna werd een vat een bel die je kunt oprekken.
Lees verder ↗
Wereld & object
Sterren aflezen met een messing schijf
Een astrolabium is geen telescoop. Het is een platte kaart van de hemel die je over een lokale plaat draait.
Lees verder ↗
Wereld & object
Netsuke: een knoop die een koord keert
Kimono’s hadden geen zakken. Een doosje hing aan een koord door de obi. Het tegengestelde knopje hield het op zijn plaats.
Lees verder ↗
Wereld & object
Een vloer van steentjes die een kamer ordent
Sommige Romeinse mozaïeken liggen onder je voeten. Dan is lopen onderdeel van het kijken.
Lees verder ↗
Achter de schermen
Waarom sommige zalen zo gedempt zijn
Licht is geen sfeer alleen. Het is een dosis. Wat je nu ziet, mag later niet verdwenen zijn.
Lees verder ↗
Achter de schermen
Vernis weghalen is iets anders dan overschilderen
Op de Nachtwacht verdwijnt een later vel, geen voorstelling. Dat werk is precies, en niet helemaal terug te draaien.
Lees verder ↗
Achter de schermen
De achterkant van een schilderij is ook een document
Voorkant is beeld. Achterkant is reis: etiketten, stempels, oude ophangpunten.
Lees verder ↗
Achter de schermen
Een ets is één plaat en veel mogelijke vellen
Schilderijen zijn unicum. Een ets begint als metalen mal. Elke druk is een nieuwe ontmoeting met dezelfde groeven.
Lees verder ↗
Achter de schermen
Waarom het V&A zo veel in huis houdt
Een zaal is een keuze. Een storehouse is de rest van de collectie: lichtarm, klimaatvast, soms eindelijk bezoekbaar.
Lees verder ↗
Achter de schermen
Een bronzen beeld begint vaak als was
Wat je als brons ziet, is de laatste huid. Daaronder zat bij veel beelden een model dat is weggesmolten.
Lees verder ↗
Achter de schermen
Lakpigment is ook poeder, alleen anders gemaakt
Rood uit een plant moet eerst ergens op neerslaan voor het als verfdeeltje bruikbaar is.
Lees verder ↗
Achter de schermen
De lijst is geen bijzaak rond het beeld
Een lijst houdt het oog binnen het veld. Haal je haar weg, dan verandert het object — niet altijd de diepte zelf.
Lees verder ↗
Achter de schermen
Een gipsafgietsel is een les, geen nep-origineel
In de Cast Courts van het V&A staan David, Trajanus’ zuil en de Deuren van het Paradijs. Ze zijn kopieën die je kunt vergelijken.
Lees verder ↗
Achter de schermen
Een museumobject verhuizen is een som van risico’s
Niet tillen aan een arm. Niet schudden. Eén kist, één route, en een verzekering die de hele reis dekt.
Lees verder ↗