Johannes Vermeer schilderde omstreeks 1665 het Meisje met de parel. Het Mauritshuis noemt het geen portret maar een tronie: een kop van een type of karakter, hier een meisje in exotische dracht, met een doek om het haar en die ene druppel licht aan haar oor. Een tronie hoeft niemand te zijn. Het museum beschrijft haar als een denkbeeldige figuur. Wie de naam van een model zoekt, vraagt het schilderij iets wat het niet afgeeft.
Wat het wél afgeeft, is contact. De mond is op een kier. De achtergrond is donker genoeg om het gezicht naar voren te duwen. De parel is bijna geen sieraad; het is een vlek die de wang een tegenwicht geeft. Kijk naar de rand van de doek op haar hoofd: daar stopt de stof en begint de huid. Die overgang is scherper dan de blik. De blik is alleen een draai van de hals.
Blijf bij wat zichtbaar is. De gele jas, de hoofddoek, de natte glans in het oog. Een tronie is een oefening in kijken naar iemand die je niet hoeft te kennen.
