Berthe Morisot schilderde Woman at Her Toilette omstreeks 1875–80. In het Art Institute of Chicago zit de vrouw zijwaarts, in een licht gewaad, voor een spiegel die het gezicht niet als portret terugkaatst. Bloemen, poeder, een glans van schouder: de toilettafel is een veld van losse toetsen. De spiegel belooft herkenning en levert vlekken. Dat is geen tekort. Het is hoe Morisot kijken verdeelt tussen de vrouw en wat zij zelf zou kunnen zien.

De toets blijft open. Stof, huid en glas lopen in elkaar over. Je kunt de arm volgen tot de hand verdwijnt in wit. Je kunt de spiegelrand zoeken en merken dat het ‘gezicht’ daar een wolk is. De intimiteit zit in de houding, niet in een uitgestalde identiteit. Een toilette is werk met handen. Hier blijft dat werk half zichtbaar, half opgelost in licht.

Berthe Morisot, geportretteerd door Édouard Manet met een boeketje viooltjes.
Bij het werk

Berthe Morisot, geportretteerd door Édouard Manet met een boeketje viooltjes.

Weetje bij dit verhaal

De spiegel in dit doek geeft het gezicht niet als scherp portret terug.

Zoek de lijn tussen schouder en spiegel. Waar die lijn vaag wordt, stopt het verhaal van ‘wie’ en begint het verhaal van verf.