Bijna elk oud meesterwerk kreeg een lijst zodra het klaar was. Die combinatie hoorde bij de eerste presentatie: contrast, schaal, een overgang naar de muur. In de vijftiende eeuw was de lijst vaak uit hetzelfde paneel gesneden. Later werd ze apart. Peter Schade merkt op dat in de grote zestiende- en zeventiende-eeuwse groep van de National Gallery slechts twee schilderijen hun originele lijst hebben behouden. De rest draagt latere keuzes. Een passende historische lijst of een weloverwogen replica geeft het werk weer gewicht in de zaal.
De lijst doet wat verf niet alleen kan. Ze houdt het oog binnen het veld. Ze werpt een slanke schaduw. Ze maakt van een beeldvlak weer een ding aan de muur. Het perspectief in het schilderij blijft bestaan als je de lijst wegdenkt. Wel kan een te brede lijst het doek tot postzegel maken, en een te smalle het laten lekken in de zaal. Goud is geen automatisme; het is contrast, of juist een probleem bij lichte paletten.
Dek in gedachten de lijst af. Wat er met de aanwezigheid van het object gebeurt, is haar werk.
