De waxprint heeft een Twentse kant
Museum Bussemakerhuis in Borne laat zien hoe stoffen uit Helmond een visuele taal werden in West-Afrika. De tentoonstelling loopt tot en met 21 maart 2027.

Wat een vrouw draagt, vertelt in West-Afrika vaak precies wie zij is, wat zij doet en wat zij belangrijk vindt. Met de tentoonstelling Identiteit in kleur laat Museum Bussemakerhuis in Borne zien hoe waxprints, ogenschijnlijk decoratieve stoffen, uitgroeiden tot een krachtige modecode met internationale uitstraling. Minder bekend is dat de geschiedenis van deze stoffen ook verbonden is met de Twentse textielindustrie.
Waxprints worden wereldwijd herkend als typisch Afrikaans, maar hun weg naar die status is verrassend. De druktechniek is geïnspireerd op de Indonesische batiktraditie en werd in de negentiende eeuw door Europese fabrikanten machinaal doorontwikkeld. Uiteindelijk vonden deze stoffen hun grootste waardering in West-Afrika, waar de levendige patronen uitgroeiden tot een visuele taal van status, smaak en persoonlijkheid.

De keuze voor een bepaald dessin kan iets zeggen over iemands levensfase, maatschappelijke positie of persoonlijke voorkeur. Voor veel vrouwen vertegenwoordigt een hoogwaardige waxprint aanzienlijke waarde. Niet zelden wordt er jarenlang gespaard voor een specifieke stof of serie. In de handel ontstond zelfs de bijnaam Mama Benz voor succesvolle vrouwelijke handelaren die hun welvaart opbouwden met de verkoop van waxprints.
Het Bussemakerhuis aan de Ennekerdijk 11 is zelf een stuk textielgeschiedenis: het enige overgebleven linnenhandelshuis in Nederland dat nog in vrijwel oorspronkelijke staat verkeert en is opengesteld voor publiek. Het museum is van dinsdag tot en met vrijdag open van 11.30 tot 16.30 uur en op zaterdag en zondag van 13.00 tot 16.30 uur. Van 24 tot en met 27 december 2026 en op 31 december 2026 en 1 januari 2027 is het gesloten. Volwassenen betalen € 9,00.
De Twentse kant zit in de fabrieken. Een Nederlands textielbedrijf uit Helmond speelt de sleutelrol in dit verhaal, en de geschiedenis van dat bedrijf is verbonden met de textielindustrie in Overijssel. Enkele bedrijven uit Deventer fuseerden in 1964 met een andere firma tot één bedrijf in Boekelo. Daarbij werd de productie van waxprints uiteindelijk geconcentreerd in Helmond. Het bedrijf uit Helmond heeft inmiddels naar schatting meer dan 350.000 dessins en kleurvariaties ontwikkeld.