MUSEUMMagazine
Nederlands

Waar komt het woord museum vandaan, en wat is het eigenlijk?

Het woord museum staat sinds 1770 in het Nederlands en gaat terug op een Grieks woord voor de woonplaats van de Muzen. De huidige definitie kwam in 2022 tot stand met 92,41 procent van de stemmen.

Glazen vitrines in een lege museumgang.
Beeldcredits

‘In ’t Leidsche Musaeum heb ik onder bewaring gehad ...’ Met die zin begint de oudste bekende vermelding van het woord museum in het Nederlands, uit 1770. Drie jaar later staat er ‘het Britsche Museum’, en in 1882 duikt het woord figuurlijk op in ‘museum der taalvormen’.

Het Nederlandse woord komt van het Latijnse museum, dat ‘academie’, ‘studeerkamer’ of ‘bibliotheek’ betekende. Dat kwam weer van het Griekse Mouseion, ‘studeerkamer’, ‘bibliotheek’ of ‘museum’, dat oorspronkelijk een plaats was waar de Muzen werden vereerd. De Grieken en Romeinen bedoelden er de woonplaats van de Muzen mee, en dat kon een gebouw zijn, een bibliotheek of een studeerruimte. Het meervoud is musea.

Het licht van een raam weerspiegelt in een glazen vitrine.
AI-beeld ter illustratie OpenAI ImageGen · Eigen redactiebeeld

Wat een museum is, staat sinds 2022 in een definitie van ICOM, de internationale museumorganisatie: ‘Een museum is een permanente instelling zonder winstoogmerk, in dienst van de samenleving, gericht op het onderzoeken, verzamelen, bewaren, interpreteren en tentoonstellen van materieel en immaterieel erfgoed. Musea zijn openbaar, toegankelijk en inclusief en bevorderen diversiteit en duurzaamheid. Ze werken en communiceren ethisch, professioneel en met participatie van gemeenschappen. Musea bieden een verscheidenheid aan ervaringen met het oog op educatie, genoegen, reflectie en kennisuitwisseling.’

De algemene vergadering van ICOM keurde die tekst op 24 augustus 2022 in Praag goed, met 92,41 procent van de stemmen: 487 voor, 23 tegen en 17 onthoudingen.

Praktisch

Oudste vermelding in het Nederlands: 1770

Herkomst: Grieks Mouseion, ‘plaats van de Muzen’

Definitie ICOM: goedgekeurd op 24 augustus 2022 in Praag

Stemming: 487 voor, 23 tegen, 17 onthoudingen

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken

MuseumkaartMusea ontdekkenHomeMuseumverhalenKijkkunstWereld & objectAchter de schermenAgenda