Achter de gevel van het Bossche gouvernementspaleis
In Het Noordbrabants Museum vertellen oude muren en een boedelbeschrijving hoe het stadspaleis veranderde. Ook recent onderhoud blijft zichtbaar in de zorg voor het gebouw.
De classicistische gevel aan de Verwersstraat hoort bij een huis met een oudere kern. Anton Günther von Holstein, gouverneur van Brabant van 1733 tot 1744, woonde in het Bossche stadspaleis. Na zijn dood kreeg het gebouw in 1768 een nieuwe voorgevel naar ontwerp van Pieter de Swart. Nu is het hoofdgebouw onderdeel van Het Noordbrabants Museum.
Bij restauratie werden binnenmuren gevonden die ouder zijn dan de verbouwing van 1768. Voormalig museumdirecteur Charles de Mooij legde oude plattegronden naast Von Holsteins boedelbeschrijving. Omdat daarin kamer na kamer werd genoteerd wat hij naliet, kon De Mooij ruimtes terugvinden. Volgens het museum bleef de indeling tussen de huidige voor- en achtergevel vrijwel gelijk aan die van 1744.
De salons waren ook vroeger al ontvangstruimten; een ervan diende als eetkamer. De Statenzaal had een andere voorgeschiedenis: ooit was zij kapel van een jezuïetenklooster. Later vergaderden hier twee eeuwen lang de Provinciale Staten. Glas-in-lood, kroonluchters, houten wandbetimmering en plafond maken de verschillende gebruikslagen nog zichtbaar. Het historische beeld uit 1914 toont een vroegere opstelling van de zaal, niet haar huidige inrichting.
Het gebouw vraagt ook achter de schermen onderhoud. In het jaarverslag over 2024 beschrijft het museum een renovatie van tien weken aan de paleisgevel aan de tuinzijde: reinigen met droogijs, scheuren en loszittend stucwerk herstellen, opnieuw stuken en schilderen. In de Statenzaal kwamen voorzetramen. Zulke ingrepen beschermen het monument en helpen het als museum te blijven gebruiken.
De Statenzaal kreeg bij de renovatie van 2013 ook techniek voor gebruik als auditorium en koningsblauw stoffenbehang van Kiki van Eijk, geweven in het Tilburgse TextielLab. Het paleis is dus geen stilgezet decor. Het museum aan Verwersstraat 41 is dinsdag tot en met zondag open van 11.00 tot 17.00 uur; op maandag is het gesloten. Het museum meldt momenteel een ombouwperiode met minder geopende zalen, dus kijk voor het bezoek welke ruimtes toegankelijk zijn.