MUSEUMMagazineNederlands

Tentoonstellingen

Digitale tuinen en tekenende robots: Miguel Chevalier in Zwolle

Museum de Fundatie brengt vroege computerkunst, interactieve installaties en werk met AI samen in Digital by Nature. De kunstenaar onderzoekt al decennia hoe digitale beelden zich tot natuur verhouden.

Museum de Fundatie met witte zuilen en een blauwe koepel.
Museum de Fundatie in Zwolle, 3 augustus 2015. Foto: Zairon / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · verkleind

Een bezoeker die beweegt, kan bij sommige installaties invloed op het beeld uitoefenen. Bij een ander werk wordt een tekening door een robot uitgevoerd. Museum de Fundatie beschrijft die verschillende toepassingen in Digital by Nature, in Zwolle geprogrammeerd tot en met 4 april 2027.

De tentoonstelling brengt volgens het museum ongeveer 120 werken uit verschillende perioden van Chevaliers loopbaan samen. De presentatie is ontwikkeld met Kunsthalle München en voor Zwolle aangepast. Het overzicht begint bij vroege experimenten met computers. Het loopt door naar grote werken waarin bezoekers kunnen meedoen en naar kunst waarbij Chevalier AI gebruikt.

Van de eerste computerbeelden naar een digitale tuin

De museumtijdlijn begint in Mexico-Stad, waar Chevalier in 1959 werd geboren. Later woonde hij in Madrid en studeerde hij in Parijs aan opleidingen voor beeldende en toegepaste kunst. In 1982 maakte hij zijn eerste video-installatie, Sweet Dream.

Volgens diezelfde tijdlijn werkte hij in 1982–1983 's nachts op krachtige computers van het Franse onderzoeksinstituut CNRS aan zijn eerste volledig digitale werken. In 1985 kocht hij een eigen Amiga 1000. De biografie laat daarmee zien dat zijn belangstelling voor computerbeelden ruim vóór de huidige AI-toepassingen begon.

In 1996 volgden interactieve werken, waaronder The Big Glass/Liquid Nature. In 2004 ontwikkelde hij een digitaal herbarium, de basis voor een eerste interactieve virtuele tuin. Planten en hun ordening werden zo een onderwerp dat in digitale vorm verder kon worden onderzocht.

Beeld, beweging en geluid

Volgens het museum zorgen de algoritmen ervoor dat het beeld geen vaste eindvorm heeft. Wanneer iemand zich bij een interactief werk verplaatst, kan dat mede bepalen wat er op het scherm verschijnt. Sommige installaties hebben muziek van componist Jacopo Baboni Schilingi. Beeld en klank kunnen daardoor deel zijn van dezelfde presentatie.

De blauwe koepel van Museum de Fundatie boven de Zwolse binnenstad.
Koepel van Museum de Fundatie, gezien vanuit de Zwolse binnenstad, 20 juni 2013. Foto: Farlukar / Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 nl · verkleind

Het museum verbindt Chevaliers werk met landschap en natuur als thema in de eigen collectie. Dat geeft de digitale installaties een plaats naast een oudere artistieke belangstelling voor de omgeving. De bezoeker ontmoet verschillende uitwerkingen van het onderwerp, van vroege computerbeelden tot een installatie waarin aanwezigheid en beweging een rol spelen.

Volgens de biografie van Museum de Fundatie gebruikte Chevalier in 2023 voor het eerst AI voor Meta-Nature AI. Het werk werd eerst in Seoul gepresenteerd. De vroege video-installaties, interactieve tuinen en dit latere werk hebben daarmee ieder hun eigen moment in de loopbaan. De jaartallen voorkomen dat alle digitale kunst als een recente uitvinding wordt voorgesteld.

Een programma rond de tentoonstelling

De museumwebsite noemt ook activiteiten die aan Digital by Nature verbonden zijn. Op 11 oktober staat het Groot Zwols Kinderboekenfeest bij Stadkamer Centrum Zwolle in het programma. Op 18 oktober is een filosofisch gesprek in Zwolle aangekondigd over wat natuur in Nederland nog betekent. Activiteiten kunnen een andere locatie of aparte voorwaarden hebben; raadpleeg daarvoor het eigen programma.

Praktisch

Museum de Fundatie Zwolle ligt aan Blijmarkt 20, 8011 NE Zwolle. Reguliere opening: dinsdag tot en met zondag, 11.00–17.00 uur; maandag gesloten. Volgens de bezoekpagina kost een ticket voor volwassenen €17,50. Museumkaarthouders en jongeren tot en met 18 jaar hebben gratis toegang.

De locatie is toegankelijk met een rolstoel of rollator. Er zijn rolstoelen te leen, die vooraf gereserveerd kunnen worden, en zaalkrukjes bij de balie. De museumbar ligt op de derde verdieping. Voor afwijkende opening, toegangsvoorwaarden en activiteiten geldt de actuele museuminformatie.

Bezoekgegevens gecontroleerd op 4 oktober 2026. De vermelde einddatum van Digital by Nature is 4 april 2027.

Bronnen en beeldverantwoording ↗

Rubrieken

MuseumkaartMusea ontdekkenHomeMuseumverhalenKijkkunstWereld & objectAchter de schermenAgenda