Stedelijk Museum Kampen heropent met Avercamp en zijn Colfspelers op het ijs

Het Stedelijk Museum Kampen is vanaf zaterdag 3 oktober 2026 weer open voor publiek, meldt het museum op zijn website. De Kamper krant De Brug schreef er op woensdag 23 september 2026 uitgebreid over. Volgens het museum was het gebouw aan de Oudestraat sinds 31 mei 2025 dicht voor een grote verbouwing.

De heropening valt samen met de tentoonstelling Avercamp terug in Kampen, over de schilders Hendrick en Barent Avercamp. Die is te zien van 3 oktober 2026 tot en met 10 januari 2027, meldt het museum. Het winterwerk van oom en neef is over de hele wereld verspreid geraakt. Volgens het museum zijn er ongeveer vijftien schilderijen en vijftig tekeningen te zien. Het is volgens het museum de eerste grote wisseltentoonstelling in het verbouwde gebouw.

Colfspelers op het ijs: eerst naar Kampen

In de tentoonstelling is ook Colfspelers op het ijs van Hendrick Avercamp te zien, geschilderd rond 1625. Het Rijksmuseum en het Mauritshuis maakten op maandag 14 september 2026 bekend dat ze het schilderij samen hebben verworven. Het is de eerste keer dat de twee musea samen een kunstwerk kopen, melden ze. Het doek is volgens de musea eerst in Kampen te zien, de thuisstad van Avercamp. Daarna hangt het afwisselend in het Mauritshuis in Den Haag en het Rijksmuseum in Amsterdam.

Met de aankoop keert het schilderij volgens de musea terug naar Nederland. Het hoorde bij de collectie van de Engelse kunsthandelaar Edward Speelman en zijn vrouw Sally, en hing in het Museum of Fine Arts in Houston.

Anders dan in zijn vroegere, drukbevolkte winterlandschappen zoomt Avercamp hier in op een klein groepje. Twee heren spelen een partij colf; om hen heen kijken vissers en passanten toe. Colf is een van de oudste balspelen uit de Lage Landen en een voorloper van golf.

Waarom deze aankoop ertoe doet: in de Nederlandse openbare collecties hangen van Avercamp vrijwel alleen vroege werken, meldt het Rijksmuseum. Colfspelers op het ijs is een later werk, dat volgens de musea zijn rijpe stijl laat zien.

Een raadhuis dat weer naar de IJssel kijkt

Het museum zit sinds 2009 in het oude raadhuis van Kampen. Sinds die opening is de opstelling van de collectie niet veranderd, schrijft het museum.

Tijdens de verbouwing haalde het museum de voorzetwanden voor de ramen weg. Daardoor zijn oorspronkelijke details van het monument weer zichtbaar, valt er meer daglicht binnen en kijk je uit op de IJssel. De rivier komt ook vaak terug op de schilderijen uit de collectie, meldt het museum.

De route begint voortaan in de Schepenzaal uit 1545. Een plateaulift maakt die zaal volgens het museum toegankelijk voor rolstoelgebruikers en bezoekers die slecht ter been zijn. In de nieuwe vaste opstelling combineert het museum oude stukken met hedendaagse kunst, schrijft het op zijn website. "Met dit vernieuwde museum halen we de stad naar binnen," zegt directeur Nynke van der Wal in De Brug.

Het museum telt ongeveer 22.000 bezoekers per jaar, meldde het in maart 2026. Het wil groeien naar meer dan 40.000 bezoekers in 2029.

Oom en neef op het ijs

Hendrick Avercamp (1585–1634) werd in Amsterdam geboren, maar groeide op in Kampen en werkte daar het grootste deel van zijn leven. Hij was doof en kreeg de bijnaam de Stomme van Kampen. Het Rijksmuseum noemt hem de grondlegger van het Nederlandse ijsgezicht: hij was de eerste schilder die bijna uitsluitend winterse taferelen maakte.

Die winters waren er ook echt. Avercamp leefde in de Kleine IJstijd, volgens het Rijksmuseum een periode van ongeveer 1575 tot 1625 met zeer strenge winters. Ook zijn neef Barent Avercamp schilderde winterlandschappen. Het museum noemt hem ook in de ondertitel van de tentoonstelling: de 17e eeuw door de ogen van Hendrick en Barent.

Naast het vermaak op het ijs toont de tentoonstelling volgens het museum ook het werk van wie rond het water de kost verdiende, van visser tot koopman, het hele jaar door. Ook wijst ze plekken aan die je in het huidige Kampen nog terugziet.

Voor gezinnen opent tegelijk IJspret met Avercamp in de Voormalige Synagoge, de andere locatie van het museum, tot en met 31 januari 2027, meldt het museum.