Whistler liet een portret spreken zonder verhaal eromheen
Redactie ·
Het Van Gogh Museum toont vanaf 16 oktober circa honderd werken van de Amerikaanse kunstenaar. Zijn portret van zijn moeder helpt te begrijpen waarom Van Gogh naar hem keek.
Vanaf 16 oktober 2026 toont het Van Gogh Museum in Amsterdam Whistler. Dandy en dwarsdenker. De tentoonstelling loopt tot en met 10 januari 2027, niet tot februari zoals een eerdere agenda suggereerde. Volgens het museum zijn er circa honderd werken te zien.
Het bekendste werk is het portret van Whistlers moeder uit 1871. In de tentoonstelling hangen daarnaast onder meer nachtelijke gezichten op de Theems en levensgrote portretten. De variatie laat zien dat James McNeill Whistler (1834–1903) zijn onderwerpen niet als één genre behandelde.
Van Gogh kende Whistlers werk. Het museum verwijst naar zijn brieven over Whistlers etsen en naar een brief uit 1889 aan zijn zus Willemien, waarin hij het portret van Whistlers moeder noemt. Beiden waren bovendien gefascineerd door Japanse kunst. Dat verband geeft het portret in Amsterdam een tweede lezing.
De bijnaam “dwarsdenker” heeft ook een biografische grond. Whistler, geboren in de Verenigde Staten, werkte vooral in Parijs en Londen. Hij sleepte criticus John Ruskin voor de rechter en bundelde zijn ruzies in The Gentle Art of Making Enemies. Het museum toont hem daarmee als iemand die ook de strijd om kunst serieus nam.
Het Van Gogh Museum ligt aan het Museumplein 6. Voor deze tentoonstelling geldt volgens de museumsite geen toeslag boven de gewone entree, maar ook Museumkaarthouders moeten vooraf online een ticket met starttijd boeken. Controleer de actuele bezoekinformatie voor vertrek.