Achter de poort van het Oudemannenhuis in Breda
De entree van Stedelijk Museum Breda vertelt over bijna acht eeuwen zorg, hergebruik en de aanpassing van een monument voor nieuwe bezoekers.
Wie Stedelijk Museum Breda aan de Boschstraat binnenloopt, passeert een plek die al in 1246 als Gasthuis wordt genoemd. In zijn testament schonk Godfried IV van Schoten toen een legaat aan het Bredase hospitaal. Het lag aanvankelijk buiten de stadsmuur, langs de weg naar ’s-Hertogenbosch. Arme reizigers, pelgrims en zieke inwoners vonden er onderdak.
Het Gasthuis groeide met onder meer een kapel, begraafplaats, brouwerij en wasserij. Vanaf de zestiende eeuw konden ouderen er tegen betaling wonen. Meestersteenhouwer Laureys Drijffhout maakte later de monumentale voorgevel. Zijn stenen poort wordt geflankeerd door twee oude mannen met stokken, in Breda bekend als Thijs en Geert. Ze maken de vroegere bestemming al zichtbaar voordat je een zaal bereikt.
In 1798 kreeg het Gasthuis officieel de naam Oudemannenhuis. Er was ruimte voor 51 mannen boven de zestig, met onder andere een ziekenzaal en slaapzaal. Toen de ouderenzorg veranderde, verloor het huis zijn functie; in 1953 sloot het. De historische foto van de binnenplaats laat een vroegere toestand zien en is geen beeld van de huidige museuminrichting.
Het gebouw bleef in gebruik. In 1956 opende cultureel centrum De Beyerd, in 2008 gevolgd door het Graphic Design Museum, later MOTI. Sinds 2017 is Boschstraat 22 het adres van Stedelijk Museum Breda. Het huidige museum omvat volgens zijn beleidsplan een rijksmonumentaal deel, nieuwbouw en een verbouwd deel. Na een sluiting voor renovatie van de vloeren in zalen en publieksruimtes heropende het museum in stappen.
Dat verleden maakt de entree meer dan een doorgang: van gastvrijheid en ouderenzorg naar kunst en stadsgeschiedenis. Boven de poort staan Thijs en Geert, terwijl de ruimtes erachter het huidige museum herbergen. Het museum is dinsdag tot en met vrijdag open van 11.00 tot 17.00 uur en in het weekend van 10.00 tot 17.00 uur. Actuele praktische informatie staat op de museumwebsite.